الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
252
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
است استفاده مىشود كه امام ناصر الدّين محمد از علما بوده چنان كه شيخ منتجب الدّين در كتاب فهرست به اين موضوع اشاره كرده و پس از اين هم ترجمه او را بهعنوان شيخ امام ناصر الدّين ابو اسماعيل محمد بن حمدان بن محمد حمدانى ، متذكر خواهيم شد . شيخ على بن محمّد بن حيدر بن بابويه شيخ معاصر در امل الآمل مىنويسد : وى فاضلى فقيه بود و از ابو على طوسى روايت مىكرد . مؤلف گويد : وى از فرزندان شيخ صدوق و از خويشاوندان شيخ منتجب الدّين مؤلف فهرست مىباشد . وزير جليل القدر خواجه رشيد الدّين على بن محمد بن رشيدآوى معروف به خواجه رشيد الدّين وزير سلطان غازان وى صاحب ( ربع رشيدى « * » ) و عمارت رشيديه معروف و مؤلف تاريخ مشهور است .
--> ( * ) فرهنگ معين ، ج 5 ، ص 584 ذيل « ربع رشيدى » مىنويسد : مجموعهء ساختمانهايى كه در اواخر قرن هفتم يا اوايل قرن هشتم ه . ق ، به امر خواجه رشيد الدّين فضل اللّه ساخته و پرداخته شد و آن در آخر محلهء ششكلان تبريز كه به محلهء باغميشه منتهى مىشود . در طرف چپ در دامنهء كوه سرخاب در محلى بسيار باصفا واقع و از هر طرف محدود به باغها و انبوه اشجار است و از حيث آبوهوا بهترين نقطه تبريز بشمار مىرود . عمارات عالى « ربع رشيدى » به قدرى وسيع بود كه خود محله را تشكيل مىداد شامل عمارات متعدد از قبيل مدرسه و دارالشفا و دار السّياده و مسجد و كتابخانه و ضرابخانه و خانقاه و دار الصنائع و كارخانه نساجى و كاغذسازى و گنبدى براى مدفن رشيد الدّين . و در صفحه 594 همان كتاب گويد : رشيد الدّين در روزگار اولجايتو كه به صدارت رسيد در همان اوقات در سلطانيه - پايتخت جديد - ناحيهاى را آباد ساخت كه به نام او « رشيديه » ناميده شد دو سال بعد محلهء ديگرى را در نزديكى شهر غازانيه بنا نهاد و با صرف هزينهء هنگفت رودخانهء سرارود را به آنجا آورد . چنانكه از اين فرهنگ و منابع ديگر به دست مىآيد نام رشيد الدّين فضل اللّه است نه على - م .